Ngày 26/9 theo giờ Bắc Kinh, tại tứ kết môn bóng đá nam Asian Games Nagoya, đội Trung Quốc thắng thuyết phục Thái Lan 3-0, lần đầu tiên sau 28 năm trở lại tốp bốn Asian Games. Tân Hoa Xã đăng bài cho biết: Trong trận đấu then chốt, Antonio lại một lần nữa sử dụng "phép thay đổi đội hình". Từ U23 châu Á đến Asian Games, Antonio dẫn dắt "đội quân trẻ" cấp quốc gia này liên tiếp tạo nên đột phá lịch sử, mang lại niềm vui cho bóng đá Trung Quốc đang trong giai đoạn trầm lắng, đồng thời cũng cung cấp một hình mẫu.
Đồng thời, đây cũng là lần đầu tiên kể từ khi Asian Games 2002 đổi thể thức sang cho cầu thủ U23 tham dự, đội Trung Quốc vượt qua ngưỡng cửa tứ kết. Một trận mưa lớn, một chiến thắng đậm. Ngoài tỷ số trên bảng điện tử, điều đáng xem xét kỹ hơn là quyết định tại chỗ của huấn luyện viên trưởng đội Trung Quốc Antonio khi một lần nữa thay đổi đội hình và lại tạo nên thành tích tốt.
Trong ba trận vòng bảng trước đó, đội Trung Quốc sử dụng cùng một đội hình xuất phát. Đến vòng loại trực tiếp không được phép sai lầm, Antonio lại chủ động tìm kiếm sự thay đổi, một lúc thay bốn cầu thủ đá chính. Ngoài Vương Ngọc Đống bị treo giò do tích lũy thẻ vàng, Trương Ngọc Ninh, Từ Bân và Hạ Nhất Nhiên ngồi ghế dự bị chờ lệnh, Hướng Dư Vọng, Imran Mamat, Bành Khiếu và Khoái Kỷ Văn vào đội hình xuất phát. Trong đó, Hướng Dư Vọng và Imran chưa từng ra sân ở các trận vòng bảng trước đó.
Sự điều chỉnh nhân sự như vậy có định hướng khá rõ ràng: Imran giỏi tổ chức và sắp xếp tấn công, Bành Khiếu là "hậu vệ mang dao" nhiều lần ghi bàn vào thời khắc then chốt, còn Hướng Dư Vọng và Khoái Kỷ Văn thiên về kỹ thuật và phối hợp. Cùng với sự thay đổi đội hình xuất phát, cách chơi của đội Trung Quốc chuyển từ lối phòng ngự phản công tương đối thực dụng ở vòng bảng sang pressing tầm cao và tấn công ở phần sân trên chủ động hơn.
Việc thay đổi đội hình nhanh chóng phát huy hiệu quả. Bành Khiếu tạo ra một "bàn phản lưới nhà", giúp đội Trung Quốc phá vỡ thế bế tắc; Imran kết nối tấn công ở khu vực giữa và trên sân; Hướng Dư Vọng và Khoái Kỷ Văn dùng khả năng di chuyển dồi dào liên tục gây áp lực lên đối thủ. Đội Trung Quốc thay đổi hoàn toàn thế trận phòng ngự bị động ở vòng bảng, áp đảo chặt chẽ Thái Lan suốt cả trận, tung ra 16 cú sút, trong đó có 12 cú trúng đích.
Về lần thay đổi đội hình này, Antonio giải thích sau trận: "Ở các trận đấu trước, các cầu thủ tuyến trên của chúng tôi đã nỗ lực đến khó tin ở cả hai đầu công thủ. Rất khó để luôn duy trì màn trình diễn cường độ cao như nhau trong các trận đấu liên tiếp, vì vậy chúng tôi cần bổ sung dòng máu mới cho hàng công, tung vào những cầu thủ có đặc điểm khác nhau."
Khi nói về chủ đề "xoay tua" mà dư luận quan tâm, Antonio nói thêm: "Chúng tôi không có cái gọi là 'xoay tua'. Các cầu thủ của tôi đều rất xuất sắc, chúng tôi chỉ căn cứ vào đặc điểm của từng trận đấu để tung ra những cầu thủ phù hợp nhất với trận đấu đó. Tôi không tin vào cách xoay tua chỉ vì mục đích xoay tua. Chúng tôi khá hiểu đội Thái Lan, trước trận đã có sự phân tích và nghiên cứu có tính nhắm đích. Hôm nay các cầu thủ trên sân thực hiện chiến thuật rất tốt."
Cảnh tượng này giống hệt trận bán kết U23 châu Á năm nay. Khi đó, Antonio cũng kiên trì phòng ngự phản công ở bốn trận đầu rồi đột ngột thay đổi đội hình, thông qua việc thay nhiều cầu thủ đá chính, dùng lối tấn công hiệu quả để đánh bại Việt Nam 3-0.
Hai trận đấu then chốt giống nhau đến vậy cho thấy việc thay đổi đội hình của Antonio không phải ngẫu nhiên mà có tính nhắm đích rõ ràng: đối mặt với các đội Đông Nam Á có kỹ thuật tốt nhưng khả năng va chạm hơi yếu, một mặt tung những cầu thủ có thể lực dồi dào hơn vào đá chính, dùng pressing tầm cao để duy trì cường độ di chuyển; mặt khác tăng thêm cầu thủ thiên về kỹ thuật, nâng cao độ mượt mà trong tấn công, chủ động làm chủ nhịp độ.
Thứ thay đổi là chiến thuật, còn thứ chống đỡ cho sự thay đổi ấy là tư duy huấn luyện nhất quán của Antonio và sự gắn kết của đội bóng này.
Điều không đổi là sự kiên trì với cường độ di chuyển cao. Dù chọn phòng ngự phản công hay chủ động pressing, khả năng thực thi của cầu thủ trong việc di chuyển không bóng, va chạm thể lực và tranh cướp bóng luôn là nền tảng không thể thiếu của đội bóng. Chiến thuật có thể điều chỉnh theo đối thủ, nhưng cường độ thi đấu không thể dễ dàng giảm sút.
Điều không đổi là tư duy thực dụng và quan niệm thắng thua. Đối mặt đối thủ mạnh hơn thì chú trọng tính tổng thể trong phòng ngự hơn; đối mặt với các đội như Việt Nam, Thái Lan thì dám tận dụng ưu thế của bản thân để chủ động dâng lên. Không có "đáp án đúng" cố định, chỉ có những lựa chọn khác nhau cho từng trận đấu cụ thể.
Điều không đổi còn là sự ăn ý hình thành qua quá trình gắn bó lâu dài, các cầu thủ có hiểu biết khá sâu sắc về ý đồ chiến thuật và sự thay đổi đội hình của Antonio. Chính nhờ có sự tích lũy này, đội bóng mới có thể trong thời gian ngắn hoàn thành việc chuyển đổi từ phòng ngự lùi sâu ở vòng bảng sang tấn công pressing tầm cao ở vòng loại trực tiếp.
Sự ăn ý khi thể hiện trên sân chính là khả năng thực thi. Cùng với những chiến thắng liên tiếp, khả năng thực thi chiến thuật của huấn luyện viên trưởng ở các cầu thủ không ngừng được nâng cao. Như Bành Khiếu nói: "Huấn luyện viên trưởng sẽ căn cứ vào từng đối thủ khác nhau để lựa chọn nhân sự và lối chơi khác nhau, trận này mọi người cũng đã thấy hiệu quả. Dù đá chính hay dự bị, chúng tôi đều phải luôn sẵn sàng để đóng góp cho đội bóng."
Niềm tin cũng theo đó mà lớn dần. Từ Bân nói: "Những chiến thắng này có ảnh hưởng rất lớn đến sự tự tin của chúng tôi trên sân. Trước mọi sự thay đổi của tình thế trên sân, chúng tôi vẫn rất tự tin. Dù đối thủ là ai, tôi nghĩ người phải sợ không phải là chúng tôi."
Chống đỡ cho niềm tin và khả năng thực thi còn có sự đoàn kết trong nội bộ đội bóng. Trương Ngọc Ninh nói, các cầu thủ trên sân bọc lót cho nhau, cùng nhau cống hiến, "mọi người đều rất đoàn kết".
Từ U23 châu Á đến Asian Games, Antonio dẫn dắt "đội quân trẻ" cấp quốc gia này liên tiếp tạo nên đột phá lịch sử, mang lại niềm vui cho bóng đá Trung Quốc đang trong giai đoạn trầm lắng, đồng thời cũng cung cấp một hình mẫu.
"Trình độ thi đấu" (kỹ thuật cá nhân, khả năng chuyền và kiểm soát bóng, thể chất) quyết định giới hạn trên lâu dài của một đội bóng; còn "năng lực thi đấu" (khả năng thực thi chiến thuật, đọc trận đấu, kiểm soát nhịp độ, chịu áp lực tâm lý) quyết định đội bóng có thể phát huy trọn vẹn thực lực của mình trong từng trận đấu cụ thể hay không.
Điều Antonio làm chính là nâng cao "năng lực thi đấu" của các cầu thủ Trung Quốc: thừa nhận khoảng cách, tùy đối thủ mà ứng biến, phát huy đầy đủ đặc điểm của các cầu thủ hiện có; đồng thời biến khả năng di chuyển, tranh cướp và thực thi thành nền tảng chiến thuật, giúp đội bóng duy trì màn thể hiện ổn định trong những trận đấu cường độ cao.
Việc nâng cao trình độ thi đấu tổng thể của bóng đá Trung Quốc không phải chuyện một sớm một chiều, nền móng đào tạo trẻ vẫn cần vun đắp lâu dài. Nhìn từ các trận đấu của đội tuyển quốc gia và các đội tuyển trẻ các cấp, việc nâng cao "năng lực thi đấu" không phải chỉ có chờ đợi: định vị chiến thuật rõ ràng hơn, yêu cầu kỷ luật nghiêm ngặt hơn, đội ngũ huấn luyện thực dụng hơn, cùng với sự tin tưởng và gắn kết lâu dài hơn, tất cả đều có thể bắt đầu từ từng trận đấu. Làm tốt từng chi tiết của mỗi trận đấu, chiến thắng và đột phá sẽ tự nhiên đến.
Cơn mưa lớn ở sân vận động Toyota rồi sẽ tạnh, nhưng những bài học mà chiến thắng then chốt này để lại sẽ không vì thế mà tan biến. Điều này chắc chắn có giá trị với bóng đá Trung Quốc hơn cả một chiến thắng đậm 3-0.
Tin tức liên quan
