Liên đoàn bóng đá Argentina muốn cất vĩnh viễn chiếc áo số 10 của Messi. Quy định của FIFA không cho phép.
Quy định viết rất rõ: ở những giải chính thức như World Cup hay Copa America, danh sách đăng ký từ số 1 đến số 26, không một số nào được để trống. Trong các giải ấy, số áo chính là giấy tờ của cầu thủ. Bảng thay người in số áo, biên bản bàn thắng ghi số áo, phiếu của trọng tài nhận cũng là số áo. Một số để trống thì cả cuốn sổ đứt ở chỗ đó. Trận giao hữu không chịu ràng buộc này. Xếp số thế nào, liên đoàn tự quyết.
Kẽ hở của quy định nằm ở chỗ ấy. Việc tri ân có thể làm ở trận giao hữu, còn trận chính thức thì không. Liberia đã thử một lần. Tháng 9 năm 2018, họ cho số 14 của Weah nghỉ hưu. Ở trận chia tay, Weah 51 tuổi tự mình mặc nó ra sân lần cuối. Ở vòng loại World Cup năm nay gặp Tunisia, tiền đạo Andrews vào từ ghế dự bị, sau lưng in đúng số ấy. Chiếc áo đã cho nghỉ hưu cuối cùng vẫn được người khác mặc lại.
Chiếc áo của chính Messi cũng không đến sớm. Năm 2005 anh vào đội tuyển, trước hết mặc số 18, dự World Cup U-20 và giành Quả bóng vàng cùng Chiếc giày vàng. Lên đội tuyển nam, số 10 là của Riquelme, anh chuyển sang số 19 và mặc nó ở World Cup 2006. Olympic Bắc Kinh 2008, anh mặc số 15 và giành một huy chương vàng. Tháng 3 năm 2009, anh mới lần đầu khoác số 10.
Đây không phải lần đầu Argentina làm chuyện cất số. Tháng 9 năm 2001, liên đoàn quyết định cất số 10 vì Maradona, và vài trận cuối vòng loại đã tạm áp dụng. Khi đăng ký World Cup 2002, danh sách 23 người Argentina nộp lên xếp số đến 24, chỉ nhảy có số 10. Ortega đăng ký số 23. Thủ môn thứ ba Bonano được đẩy lên, đăng ký số 24. Thái độ của Ortega lúc ấy là: không vấn đề gì, vì đó là số của Diego.
Chủ tịch FIFA Blatter ban đầu đã nới. Vài ngày trước khai mạc, ban chấp hành họp năm tiếng ở Seoul và lật lại chuyện này. “Chúng tôi có quy định. Lấy đi số này là không công bằng với người khác.” Ông còn thêm một câu đùa: số 10 của Argentina lần này có thể dùng tay bắt bóng. Chủ tịch liên đoàn Argentina Grondona không tranh nữa. Sau này ông chỉ nói, đôi khi chúng ta phải học cách nhận thua. World Cup năm ấy, Ortega mặc lại số 10, Bonano đổi sang số 23. Argentina không vượt qua vòng bảng.
Số áo bị bỏ qua tự tìm được người kế. Riquelme mặc nó dự World Cup 2006. Tháng 3 năm 2009, Riquelme rời đội tuyển. Ở trận vòng loại gặp Venezuela, Messi lần đầu ra sân với số 10, một bàn một kiến tạo, Argentina thắng 4-0. Nếu năm 2002 việc cất số thành, chiếc áo này sau Maradona đã vào tủ. Riquelme không có nó, Messi cũng không. Lúc ngăn lại, không ai coi đó là một sự thành toàn. Cất số và truyền lại, thực ra là hai thái độ. Cất số coi số áo là di sản, đưa vào tủ, câu chuyện dừng ở chủ nhân. Quy định coi số áo là của chung, ghi vào danh sách, mỗi thế hệ viết tiếp. Thứ chặn hai lần ý định của Argentina là cùng một bộ quy tắc, không nể tình, cũng không nhận vĩ nhân. Nhưng hai đoạn chuyện quan trọng nhất sau này của chiếc áo đều đến từ bộ quy tắc lạnh lùng ấy.
Mười bảy năm sau đó, chiếc áo không đổi chủ. Messi ra sân 207 lần cho đội tuyển, ghi 125 bàn, cả hai đều là kỷ lục đội. Một chức vô địch World Cup, hai Copa America. Ngày 31 tháng 8, anh tuyên bố rời đội tuyển. Ngày 7 tháng 10, trên sân Monumental gặp Benin, trận thứ 208, trận cuối. Chiếc áo này từng đổi không ít chủ: Kempes, Maradona, Ortega, Riquelme, người nào cũng có tên, nhưng không ai mặc lâu bằng Messi. Người muốn cất số nhiều đến vậy, vì trong lòng rất nhiều người nó đã thành số của riêng anh. Nhưng lịch sử chiếc áo lại nói một câu khác: nó chưa bao giờ thuộc về một cá nhân nào.
Chủ tịch liên đoàn đã công khai bày tỏ: sau trận này sẽ cất vĩnh viễn số 10. Việc cất số không làm được, thì việc vỗ tay được làm trước. Chuyện này không cần ai gật đầu, liên đoàn tự quyết. Sau khi Messi giải nghệ đội tuyển, liên đoàn Argentina đã ra thông báo. Mọi giải trong nước, từ giải chuyên nghiệp đến bóng đá bãi biển, thống nhất dừng ở phút thứ 10 hiệp một, cả sân vỗ tay một phút. Chọn đúng phút thứ 10 là vì số áo ấy. Ai sẽ nhận số 10, hai phía nói không khớp nhau. Scaloni nói chưa quyết. Một nhà báo thể thao Argentina nói nội bộ đã chốt người, với điều kiện Scaloni gia hạn. Hợp đồng của ông đến tháng 12.
Số áo để trống, trận vẫn đá. Trận chia tay của Messi được xếp cuối. Hai trận khởi động phía trước, một gặp Bolivia, một gặp Burkina Faso. Scaloni nói, chính là để thử. Trận Bolivia, Argentina thắng bốn bàn. Không còn người hút hết quyền kiểm soát bóng, đường tấn công đi từ đâu, bóng giao cho ai, đều phải thử cách mới. Mười bảy năm, bài toán của Argentina, đáp án phần nhiều đi qua cùng một số áo. Giờ số ấy trống, đội phải tự trả lời.
Số áo sớm muộn sẽ thuộc về một người. Trong các lần thử, có một cái tên được nhắc đi nhắc lại. Người đó tên Nico Paz, sinh ở Tây Ban Nha, lớn lên ở lò đào tạo Real Madrid, hiện khoác áo Como. Trận đầu tiên sau World Cup, anh đá chính, có một cú lob, lại kiến tạo cho Romero đánh đầu. Tính cả trận ấy, anh đã ra sân 12 lần cho đội tuyển, ghi 2 bàn. Mùa hè năm nay, Como trả 60 triệu euro để mua đứt. Real Madrid giữ quyền mua lại trị giá 80 triệu euro. Cách anh chơi không cùng một lối với số 10 trong lòng cổ động viên. Số 10 kiểu ấy nhận bóng giữa hai tuyến, ngẩng đầu, đưa bóng vào khe người. Anh giống một tiền vệ toàn năng hơn: vừa đột phá, vừa chuyền, cũng biết lùi về tranh chấp. Lối chơi mà số áo này vốn chỉ ngày càng hiếm trên thế giới. Số áo vẫn được truyền đi, nhưng người nhận lại là một kiểu cầu thủ khác.
Số hiệu trên công trường thì đơn giản hơn. Cần cẩu có số, máy xúc có số, mỗi bản vẽ mang số hình. Tài xế đổi ba đời, số của máy xúc không đổi. Bản vẽ sửa đến bản thứ tám, số hình vẫn là số ấy. Thợ cả nghỉ hưu, thẻ được thu lại, số để trống một thời gian rồi phát cho người mới. Có người cầm số cũ của người khác mà làm nên tên tuổi của mình. Cũng có người không gánh nổi: số còn đó, người đã bị điều đi trước. Số hiệu nhận quy tắc, không nhận tình người. Sổ sách kiểm hai lần một năm. Số đúng, người đổi, sổ không rối. Nhưng ngày thợ cả bàn giao, trong kíp luôn có người nhắc một câu: số này từng đi cùng những người như thế nào.
Quy tắc ngăn được một chiếc áo nghỉ hưu, không ngăn được nó chờ chủ nhân tiếp theo. Trận Burkina Faso, danh sách Argentina không có số 10. Một phút vỗ tay là để kính mười bảy năm đã qua. Số áo để trống là đang đợi người chưa đến. Chiếc tiếp theo khi nào phát ra, phát cho ai, phải đợi trận ngày 7 tháng 10 đá xong mới bàn được. Người mặc nó chưa chắc đá giống những người từng mặc nó.
Khoảng trống của một con số có thể lấp. Nhưng sau khi Messi ra đi, liệu có ai thực sự lấp được khoảng trống ấy của bóng đá?
