Udoka là huấn luyện viên khởi nghiệp từ trợ lý phòng ngự. Từ khi đến cầm Rockets, ông cơ bản chỉnh Rockets thành một đội mạnh về phòng ngự.
Kỳ nghỉ hè năm nay, sự có mặt của Smart khiến nguồn lực phòng ngự của Rockets như hổ thêm cánh. Cùng với việc VanVleet và Adams hồi phục, hồ nguồn lực phòng ngự của Rockets càng dồi dào. Vậy khi Rockets cần đấu phòng ngự với đối phương, Udoka sẽ xếp đội hình phòng ngự thế nào?
Gần đây, Udoka cho biết đội hình xuất phát mùa mới là VanVleet, Amen, Durant, Jabari Smith Jr., Sengun. Điểm yếu phòng ngự lớn nhất của bộ này là Sengun: phòng pick-and-roll chưa đủ tốt, thiên phú thể chất tương đối bình thường, khiến Sengun không thể thành mãnh tướng phòng ngự.
Trong ba trung phong lớn của Rockets, Sengun phòng pick-and-roll kém, Adams tốc độ di chuyển chân kém, sức bật của Capela đang giảm. Ba trung phong lớn của Rockets cơ bản đều không thực hiện được chiến lược đổi người vô hạn, mà cần dùng phòng ngự khu vực để bảo vệ trung phong, hoặc đổi người cùng hỗ trợ, tránh để trung phong bị đối phương "quân huấn".
Đội hình phòng ngự mạnh nhất của Rockets thực ra là đội hình năm nhỏ: Jabari Smith Jr. đá trung phong cỡ nhỏ, có thể đổi người vô hạn. Dù khả năng bảo vệ rổ và bảo vệ rebound của Jabari Smith Jr. còn cần nâng, anh là cầu thủ to có tính cơ động tốt nhất của Rockets.
Khi Jabari Smith Jr. dịch sang vị trí số 5, vị trí tiền phong nhiều khả năng là bộ đôi sung sức Eason + Amen. Hai người cân bằng tầm vóc, va chạm và sức bật, khả năng cướp bóng xuất sắc, có thể thường xuyên tạo cơ hội chuyển trạng thái công thủ cho Rockets. Amen từng vào đội hình phòng ngự hàng nhất, còn đặc điểm của Eason cũng đặt nền ở phòng ngự. Hai người ngồi ở tuyến tiền phong có thể tối đa hóa hiệu suất phòng ngự của Rockets.
Ở vị trí hậu vệ, Smart nghiễm nhiên là lựa chọn không hai. Kinh nghiệm phòng ngự của Smart đầy đủ, phòng hậu vệ cực giỏi, còn rất giỏi chỉ huy đồng đội chạy chỗ phòng ngự, giao tiếp phòng ngự làm cực xuất sắc. Smart ba lần trong sự nghiệp vào đội hình phòng ngự hàng nhất, mùa 2021-22 từng đoạt Cầu thủ phòng ngự xuất sắc nhất mùa giải. Trong đội hình năm phòng ngự của Rockets, tuyệt đối không thể thiếu Smart.
Vị trí cuối cùng của đội hình năm phòng ngự Rockets nhiều khả năng sẽ dành cho VanVleet. Chiều cao của VanVleet ở thế bất lợi, nhưng phòng ngự không kém, là cầu thủ đối kháng thân dưới rất khỏe. VanVleet cũng cực giỏi chỉ huy đồng đội phòng ngự, khả năng giao tiếp phòng ngự trên sân rất giỏi. Phòng ngự một kèm một của VanVleet không kéo chân, ý thức bọc lót và hỗ trợ cực tốt, phòng ngự tập thể xuất sắc, thường trên sân làm vai vá lỗ hổng.
Đội hình năm phòng ngự như vậy ở mặt tấn công thực ra cũng không tệ. Trong bộ này, ngoài Jabari Smith Jr. cầm bóng hơi kém, bốn người còn lại đều có khả năng cầm bóng và xử lý bóng. Ngoài Amen, bốn cầu thủ kia đều có khả năng ném. Khả năng cướp bóng của bộ này cực xuất sắc, năm cầu thủ trên sân đều là cao thủ cướp bóng, thúc đẩy Rockets đánh nhiều pha chuyển trạng thái, giúp Rockets tăng tốc ở mặt tấn công.
Tuy nhiên, đẳng cấp của điểm tấn công chính trong đội hình năm phòng ngự này không cao. Hai mũi chủ công hàng đầu hiện tại của Rockets đều không ở trong bộ này. Mũi chủ công số một Durant tuổi đã quá lớn. Rockets hiện muốn giảm thời gian ra sân của Durant ở mùa chính, hy vọng hạ thời gian ra sân trung bình xuống khoảng 35 phút, nhiều khả năng mùa chính sẽ dùng tiết kiệm, và ở thời khắc quyết định sẽ trọng dụng Durant. Khi đội cần tăng cường độ, so phòng ngự, mức ưu tiên dùng Durant nhiều khả năng sẽ không cao đến vậy.
Trong đội hình năm phòng ngự này cũng không có mũi chủ công số hai của Rockets là Sengun. Sengun phòng pick-and-roll kém, sẽ thành đối tượng đối phương trọng điểm nhắm vào. Tấn công vị trí của đội hình năm phòng ngự này chỉ có thể trông vào Amen, mà Amen không có khả năng ném, sẽ khiến bộ này ở tấn công vị trí thiếu tính xâm lược, và ném ngoài rất nhiều. Không có mũi chủ công xé được đội hình phòng ngự đối phương, khiến trần tấn công của bộ này không cao, cực kỳ phụ thuộc cảm giác tay của cầu thủ.
Vì vậy, đội hình năm phòng ngự mà Rockets phòng tốt nhất nhiều khả năng không phải đội hình thường dùng của Rockets, chỉ là phương án quyền nghi khi Udoka theo giai đoạn so chất lượng phòng ngự với đối phương. Đương nhiên nếu đổi Durant vào thay Eason, bộ này thành VanVleet, Smart, Durant, Amen, Smith. Bộ này mới cân bằng hơn cả hai đầu công thủ. Mặt phòng ngự so với đội hình năm phòng ngự có Eason thì hạ cấp không nhiều, nhưng mặt tấn công tăng mạnh. Đội hình như vậy có lẽ sẽ nhận được nhiều cơ hội và tần suất sử dụng hơn.
Mùa trước, Udoka cực kỳ cố chấp với đội hình năm to. Sau khi Smart gia nhập, VanVleet, Adams và Durant hồi phục trở lại, liệu Udoka có cố chấp với đội hình năm phòng ngự hay không, chúng ta hãy chờ xem.
